close
تبلیغات در اینترنت
ارسال مثل و کنایه

مطالب مربوط

ارسال مثل و کنایه

راحمه شهریاری:

 قبل از هرچيز يه توضيح رو عرض کنم و اون اينکه شايد بعضي از عزيزان بگن که کنايه از جمله مباحث "علم بيان" هست و "ارسال مثل" جزو بديع و در يک جا درموردش صحبت کردن, درست نباشه اما بايد عرض کنم, هر دوي اين ارايه ادبي, ريشه در باورهاي مشترک مردم و فرهنگ مردم داره و از اين جهت, يکجا بهش مي پردازيم 

 ارسال مثل به 
کلامي که حاوي ضرب المثل باشه, يا جنبه ضرب المثل داشته باشه, ميگن. يعني يا ضرب المثل رو به کاربرده يا شعرش قابليت ضرب المثل شدن رو داره


ندا جلالی:

 ضرب المثل ها معمولا پیش از شاعر در بین مردم رایج بوده و یا خود شاعر اون ضرب المثل رو ساخته و بعد ضرب المثل شده است و  این قابلیت گاه در فرهنگ گفتاری و نوشتاری ریشه دار می شه

راحمه شهریاری:

استفاده از ارسال مثل ها, و کنايات, در همه ي گونه هاي شعري باعث بالابردن سظح شعر ميشه اما در "ترانه ها" و "شعر با گويش محلي" بيشترين تاثير رو داره.

چراکه همونطور اشاره کردين, ريشه در فرهنگ گفتار داره


 و معمولا هم ساختارش اين شکليه:

دو جمله رو به هم تشبيه مي کنن, که مشبه به, ضرب المثل ميشه:


غم عشق آمد و غم هاي دگر پاک ببرد

سوزني بايد کز پاي برآرد خاري


ندا جلالی:

و یا...


آن دم که دل به عشق دهی خوش دمی بود

در کار خیر حاجت هیچ استخاره نیست

حافظ

 به که خورد شهریار خون دل آری

کوزه گر از کوزه ی شکسته خورد آب

شهریار

من اگر نیکم اگر بد، تو برو خود را باش

هر کسی آن درود عاقبت کار که کشت

حافظ


راحمه شهریاری:

ابیاتی از دوستان هم گروهی که در آن ارسال مثل به کار رفته است


داغست زمین و انتظارش پیداست

در سرخی لاله اعتبارش پیداست

گفتند که امسال تو پر می گیری

سالی که نکوست از بهارش پیداست


2

دیروز به یادت به گناه افتادیم

امروز به دام اشتباه افتادیم

ای کاش کسی ندیده باشد وقتی

از چاله درآمده به چاه افتادیم
 

"ندا جلالي" 

 بیهوده به هر چیز نمی خندیدم 

دورو بر احساس نمی چرخیدم 

هر گز نه گمان عاشقی می کردم 

آمد به سرم از آنچه می ترسیدم

"محدثه حسيني"


یک کهکشان ستاره نمی خواهم 

آوردن دوباره نمی خواهم

یک آسمان خدای چراغانی 

با این قد و قواره نمی خواهم 


سوگند می خورم دل شاعرها 

یک کهکشان ستاره نمی خواهد 

آنها اسیر چشم و لب یارند 

این کار استخاره نمی خواهد


"محدثه حسيني" 

پيش از آنکه حقوق من برسد

چاله اش را جلوجلو کنده است


"بهمن نشاطي"

 ا خانه ی ماه می روی با من باش 

برعکس که راه می روی با من باش 

یادت نرود که شب چراغت هستم 

از چاله به چاه می روی با من باش

 "مینا سراوانی"


ندا جلالی:

از جاده ی اشتباه ما 

روزی دو سه بار باز دارد

هرچند که مختصر نوشتیم 

این قصه سر دراز دارد


بهمن نشاطی

 

جوراب سفید گچ اگر کردی پا

زیر بغلت اگر نهادی دو عصا

اما به عوض زبان سرخت برجاست

از هیچ زنی خدا نگیرد این را
 

بهمن نشاطی


 می روم ضمن خدمت و این هم-

یک نشان از سوادم البته

لوح تقدیر من فراوان است

دم کوزه !نهادم البته


بهمن نشاطی

 

راحمه شهریاری:

یکي از گونه هاي صورخيال, در ادبيات هر زباني "پوشيده سخن گفتنه". وقتي شاعر به هر دليلي نتونه, حرفش رو با صراحت بيان کنه, پوشيده گويي رو انتخاب مي کنه 
این را کنایه می گویند

 کنايه چون با تداعي همراهه ميتونه موجب غنا و تعميق اثر بشه


ندا جلالی:

 یه نکته 
در کنایه لفظ حقیقیه،اما مقصود گوینده معنای حقیقی و ظاهری نیست


راحمه شهریاری:

وقتي يه شاعري از کنايه استفاده مي کنه, از يک ترکيب و جمله ي شناخته شده بهره مي گيره, و در واقع بين خودش و خواننده "يک شناخت مشترک" ميذاره. خواننده رو سهيم مي کنه و اون هم با اشاره کنايه رو دريافت مي کنه


در این مورد استاد جلال همایی می گوید:

کنایه در لغت به معني پوشيده سخن گفتن است و در اصطلاح سخني است که داراي دو معني قريب و بعيد مي باشد, و اين دو معني لازم ذ ملزوم يکديگر باشند, پس گوينده آن جمله را چنان ترکيب کند و به کار برد که ذهن شنونده از معني نزديک به معني دور منتقل گردد 


 دو نوع تقسيم بندي براي کنايه در نظر گرفته شده:

_ کنايات قاموسي(قريب)

_ کنايات ابداعي(بعيد)

ندا جلالی:

به عبارتی...
به جای بیان مستقیم یه مفهوم یا یه موضوع ،نمونه ی اون ،نشونه ی اون و یا بهشی ار عمل اون ،آورده می شه 


راحمه شهریاری:

کنایات قاموسي(قريب): کناياتي که در فرهنگ وجود داره. و ذهن به محض شنيدنش, معناي دور رو هم مي گيره 

کنايات ابداعي: ساخته ي ذهن شاعره


ندا جلالی:

کنایه ممکنه در یک ترکیب باشه:

هم عنان. آسمان جل. انگشت نما.باب دندان.ناخن خشک.بی سر و پا 

عبارات زیر هم کنایه محسوب می شن:

دست روی دست گذاشتن.شکم رو صابون زدن.دست به سیاه و سفید نزدن.سر از خاک برآوردن



راحمه شهریاری:

اگر  موافق باشيد, چند نمونه مثال بياوريم  


 ندا جلالی:

دلا معاش چنان کن که گر بلغزد پای

فرشته ات به دو دست دعا نگه دارد

حافظ

کنایه از حفظ کردن


راحمه شهریاری:

فرزندم!

روياي روشنت را

ديگر براي هيچ کسي بازگو مکن!

حتي برادران عزيزت

مي ترسم

شايد دوباره دست بيندازند

خواب تو را در چاه


قيصر امين پور

دست انداختن: کنايه از مسخره کردن

محبوبه هاشمی:

دهر سیه کاسه ای است ما همه مهمان او

بی نمکی تعبیه است از نمک خوان او

خاقانی

سیاه کاسه کنایه از کثیف وبخیل بودن است




و این جهان پر از صدای حرکت پاهای مردمی است

که همچنان که تو را می بوسند

در ذهن خود طناب دار تو ترا می بافند


فروغ فرخزاد

بوسیدن کسی و در عین حال طناب دار او را در ذهن بافتن کنایه از دشمنی پنهان و بغض و عداوت باطنی و نفاق و دو رویی است 


راحمه شهریاری:

یک شاخه خشکم که از چشم تمام باغ

افتاده ام از چشم تو اما، نمی دانم

فرهاد ميرحسيني

کنايه "از چشم  کسي افتادن "


ز شهر من رفتی ولی هرگز نخواهد رفت

شیرینی تلخ لبت از زیر دندانم

فرهاد ميرحسيني

 

"مزه ي چيزي زير دندان ماندن"

 

میشه جو گندمی رنگ موهات

تو رو از زندگی سیرت بکنه

یا که از شعر بلند زندگی

نخونی یه شبه پیرت بکنه

فلورا رحمانيان


ما که افتادیم همچون اشک از چشم همه

جان من !  حالا دگر از عشق بیزارم نکن

پروانه سراواني

ايشون هم مثل اقاي ميرحسيني, کنايه "از چشم افتادن" رو استفاده کردن



آتش به کام برد سیاووش قصه را

سودابه را فسانه ی هستی به کام شد


به کام شدن: کنایه از سعادتمند و کامروا شدن
فاطمه زیبایی


کشتی در چنگ گل افتاده ام که سالهاست

منتظر مانده ،خدای قادرش! کاری کند

علي حبيبي


خوشم که عاقبت دست مرا یک روز می گیری

خدا هم گاه دست بنده اش را دیر می گیرد

علي حبيبي


ما دوتامون چقدر بي حرفيم

به سلاماي ساده شک داريم

گل بگير اون دهن رو که مي گه 

من و تو سقف مشترک داريم

راحمه شهرياري


با هجر تو یکعمر سر کردم چو یعقوب

از هیچ بادی بوی پیراهن نیامد...

مرتضي حالي

تو دیر آمده ای سمت کشته ی عشقت 

وعشق حاصل تاخیر نوشداروهاست

مينا سراواني 

تاریخ ارسال: یکشنبه 18 بهمن 1394 ساعت: 22:15 |تعداد بازدید : 119 نویسنده :

دیدگاههای این مطلب


نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتیرفرش کد امنیتی